Đợt điều chỉnh mạnh của Bitcoin đang đặt mô hình đầu tư của Strategy (trước đây là MicroStrategy) trước bài kiểm tra lớn nhất kể từ khi công ty theo đuổi chiến lược tích lũy Bitcoin bằng vốn huy động từ thị trường. Khi giá Bitcoin giảm xuống dưới 60.000 USD và cổ phiếu Strategy giao dịch thấp hơn giá trị lượng Bitcoin nắm giữ, câu hỏi không còn là liệu công ty có phải bán tháo tài sản hay không, mà là bên nào sẽ phải gánh chi phí nếu mô hình này tiếp tục chịu áp lực.
Tính đến ngày 22/6, Strategy sở hữu 847.363 Bitcoin với tổng giá mua khoảng 64,1 tỷ USD, tương đương mức giá bình quân 75.651 USD mỗi đồng. Đây là lượng Bitcoin lớn nhất do một doanh nghiệp niêm yết nắm giữ.
Mô hình của Strategy vận hành theo một vòng lặp: phát hành cổ phiếu hoặc trái phiếu để huy động vốn, dùng số tiền đó mua thêm Bitcoin và kỳ vọng giá tài sản tăng sẽ tiếp tục hỗ trợ giá cổ phiếu. Tuy nhiên, khi Bitcoin giảm, cơ chế này cũng hoạt động theo chiều ngược lại khi giá cổ phiếu suy yếu, khiến việc huy động vốn trở nên kém hiệu quả hơn.
Áp lực này cũng phản ánh rõ hơn trên báo cáo tài chính kể từ khi Strategy áp dụng chuẩn kế toán ASU 2023-08 của Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Tài chính Mỹ (FASB). Theo quy định mới, Bitcoin phải được ghi nhận theo giá trị thị trường mỗi quý, khiến công ty ghi nhận khoản lỗ chưa thực hiện 14,46 tỷ USD trong quý I/2026 và lỗ ròng 12,54 tỷ USD.
Nhóm chịu tác động trực tiếp nhất là các cổ đông hiện hữu. Khi cổ phiếu giao dịch gần hoặc thấp hơn giá trị tài sản ròng, mỗi đợt phát hành thêm cổ phiếu để mua Bitcoin đều làm gia tăng mức độ pha loãng quyền sở hữu. Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý I/2026, Chủ tịch điều hành Michael Saylor cũng thừa nhận việc phát hành cổ phiếu khi hệ số định giá không còn đủ cao sẽ làm giảm giá trị dành cho cổ đông hiện hữu.
Không chỉ cổ đông của Strategy, các doanh nghiệp đang sao chép mô hình tích trữ Bitcoin cũng chịu tác động khi mức định giá cao không còn được duy trì. Khi mức định giá cao không còn được duy trì, nhiều cổ phiếu trong nhóm này đã giảm mạnh hơn chính Bitcoin, khiến nhà đầu tư chịu mức thua lỗ lớn hơn so với việc nắm giữ trực tiếp đồng tiền số.
Trong khi đó, các quỹ đầu tư thụ động và quỹ chỉ số cũng có thể chịu tác động nếu Strategy bị loại khỏi các bộ chỉ số lớn. MSCI trước đó đã đề xuất loại các doanh nghiệp có tài sản số chiếm hơn một nửa tổng tài sản khỏi hệ thống chỉ số, đồng nghĩa các quỹ bám theo chỉ số sẽ phải bán cổ phiếu bất kể diễn biến thị trường.
Một nhóm khác đối mặt với rủi ro là nhà đầu tư nắm giữ trái phiếu chuyển đổi và cổ phiếu ưu đãi của Strategy. Mô hình hiện nay phụ thuộc đáng kể vào khả năng tiếp tục huy động hoặc tái cấp vốn. Nếu giá Bitcoin duy trì ở mức thấp trong thời gian dài, áp lực trả nợ và chi trả cổ tức có thể gia tăng, đặc biệt khi nguồn tiền mặt của công ty chỉ ở mức khoảng 1,4 tỷ USD.
Dù chưa đối mặt nguy cơ bị buộc bán Bitcoin do phần lớn các khoản nợ không được thế chấp bằng tài sản số, Strategy vẫn sẽ bước vào bài kiểm tra quan trọng vào ngày 15/9/2027, khi khoản trái phiếu chuyển đổi trị giá 1,01 tỷ USD đến hạn. Nếu khi đó giá cổ phiếu vẫn thấp hơn mức chuyển đổi và điều kiện huy động vốn không còn thuận lợi, công ty sẽ phải thanh toán bằng tiền mặt thay vì phát hành cổ phiếu. Điều đó cho thấy áp lực đối với Strategy hiện không còn nằm ở một ngưỡng giá Bitcoin cụ thể, mà chuyển sang khả năng đáp ứng các nghĩa vụ nợ khi đến hạn.
NGUỒN: INVESTING
