Nghị định 302/2026/NĐ-CP đưa ra nhiều quy định mới liên quan trực tiếp đến hoạt động mua bán hàng hóa qua Sở giao dịch hàng hóa, từ thời gian giao dịch, phương thức khớp lệnh, công bố thông tin đến ký quỹ, thực hiện hợp đồng và giao dịch qua Sở giao dịch hàng hóa ở nước ngoài.
Ngày có hiệu lực: 15-09-2026
Tải nội dung nghị định tại đây: 302_2026_nd-cp_01082026-signed.signed
Hàng hóa được giao dịch qua Sở giao dịch
Theo Nghị định, hàng hóa được phép mua bán qua Sở giao dịch hàng hóa là hàng hóa không thuộc ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh theo quy định pháp luật.
Sở giao dịch hàng hóa công bố thời gian giao dịch cụ thể, bao gồm ngày giao dịch, phiên giao dịch, thời gian khớp lệnh và thời gian mở cửa, đóng cửa. Trong trường hợp hệ thống gặp sự cố, phần lớn thành viên gặp vấn đề về hệ thống chuyển lệnh hoặc xảy ra sự kiện bất khả kháng, thời gian giao dịch có thể được tạm thời thay đổi.
Đa dạng phương thức khớp lệnh
Nghị định quy định hoạt động giao dịch phải bảo đảm công khai, minh bạch và công bằng.
Các phương thức giao dịch gồm:
- Khớp lệnh định kỳ.
- Khớp lệnh liên tục theo nguyên tắc ưu tiên giá – thời gian.
- Khớp lệnh theo tỷ lệ khối lượng.
- Phương thức chào giá trực tiếp đối với một số giao dịch có khối lượng lớn hoặc sản phẩm chuyên biệt.
Sở giao dịch hàng hóa được lựa chọn và áp dụng linh hoạt các phương thức phù hợp với điều kiện thị trường, tính chất từng loại hàng hóa và nhu cầu của thành viên, khách hàng.
Quy định về công bố thông tin
Sở giao dịch hàng hóa phải công bố công khai, minh bạch các thông tin liên quan đến hoạt động giao dịch.
Nội dung công bố có thể bao gồm giá mở cửa, giá đóng cửa, giá cao nhất, giá thấp nhất, các mức giá được khớp, tổng khối lượng giao dịch, thông tin về biên độ dao động giá, vị thế mở và các cảnh báo bất thường.
Quy định này góp phần tăng tính minh bạch và hỗ trợ thành viên, khách hàng theo dõi diễn biến thị trường.
Quy định mới về ký quỹ giao dịch
Một điểm đáng chú ý là mức ký quỹ ban đầu khi đặt lệnh không được thấp hơn 5% trị giá của hợp đồng giao dịch.
Trong quá trình giao dịch, khi giá biến động và phát sinh yêu cầu bổ sung ký quỹ, thành viên hoặc khách hàng phải bổ sung tiền ký quỹ theo thời hạn quy định tại Điều lệ hoạt động của Sở giao dịch hàng hóa.
Nếu không bổ sung ký quỹ đúng hạn, Sở giao dịch hàng hóa có quyền tất toán hợp đồng theo quy định.
Thực hiện hợp đồng kỳ hạn
Các bên giao dịch hợp đồng kỳ hạn có thể lựa chọn một trong hai phương thức thực hiện:
Thứ nhất, thanh toán bù trừ thông qua Trung tâm thanh toán bù trừ vào ngày hợp đồng được thực hiện.
Thứ hai, giao nhận hàng hóa thông qua Thành viên lưu ký, giao nhận hàng hóa hoặc khách hàng thực hiện giao nhận trực tiếp đối với giao dịch có khối lượng lớn hoặc sản phẩm chuyên biệt.
Đối với hợp đồng quyền chọn, các bên có thể lựa chọn thực hiện quyền theo phương thức phù hợp hoặc không thực hiện quyền.
Siết quản lý trong trường hợp khẩn cấp
Khi xuất hiện nguy cơ làm mất ổn định thị trường, ảnh hưởng đến an ninh kinh tế – tài chính, trật tự, an toàn xã hội hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng, Bộ Công Thương có thể áp dụng các biện pháp quản lý khẩn cấp.
Các biện pháp gồm điều chỉnh giới hạn vị thế, biên độ giá; tạm ngừng hoặc hạn chế giao dịch điện tử; tăng cường kiểm soát hệ thống công nghệ thông tin; công bố thông tin khẩn cấp và hạn chế hoặc đình chỉ tạm thời quyền truy cập hệ thống giao dịch đối với tổ chức, cá nhân có dấu hiệu vi phạm.
Ủy thác mua bán hàng hóa
Tổ chức, cá nhân không phải thành viên kinh doanh của Sở giao dịch hàng hóa được phép ủy thác cho thành viên kinh doanh thực hiện hoạt động mua bán hàng hóa.
Việc ủy thác phải được thực hiện thông qua hợp đồng bằng văn bản, trong đó thể hiện rõ nội dung ủy thác, quyền và nghĩa vụ của các bên, trách nhiệm tài chính và điều kiện xử lý rủi ro.
Thành viên kinh doanh chỉ được thực hiện giao dịch cho khách hàng sau khi nhận được lệnh ủy thác hợp lệ.
Mua bán hàng hóa qua Sở giao dịch ở nước ngoài
Nghị định cho phép thương nhân Việt Nam tham gia mua bán hàng hóa qua Sở giao dịch hàng hóa ở nước ngoài thông qua các Sở giao dịch hàng hóa tại Việt Nam đã đăng ký liên thông.
Việc thanh toán và chuyển tiền đối với giao dịch ở nước ngoài được thực hiện thông qua tổ chức tín dụng được phép hoạt động ngoại hối, trên cơ sở tuân thủ quy định về quản lý ngoại hối.
Thời điểm Nghị định có hiệu lực
Nghị định 302/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/09/2026. Khi Nghị định có hiệu lực, Nghị định 158/2006/NĐ-CP và Nghị định 51/2018/NĐ-CP hết hiệu lực.
Đối với các Sở giao dịch hàng hóa đã được cấp phép trước thời điểm Nghị định có hiệu lực, thời hạn chuyển tiếp là 12 tháng để đáp ứng các điều kiện mới và không phải thực hiện lại thủ tục cấp Giấy phép thành lập.
Kết luận
Nghị định 302/2026/NĐ-CP mang đến nhiều quy định quan trọng đối với hoạt động giao dịch hàng hóa, đặc biệt về ký quỹ, khớp lệnh, thực hiện hợp đồng, công bố thông tin, ủy thác và giao dịch qua Sở giao dịch hàng hóa ở nước ngoài.
Các thành viên và khách hàng tham gia thị trường cần lưu ý những quy định mới để chủ động chuẩn bị trước thời điểm Nghị định chính thức có hiệu lực.
Nguồn: https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=219095
